|
Bronsit
Tanım :
Akut bronşit bronş adı verilen büyük solunum yollarında virus, bakteri ve
mantarlar tarafından oluşturulan akut bir iltihabi hastalığıdır. Ayrıca
asidik ve alkali maddelerin solunması ile de iltihabi olmayan akut bronşit
tablosu da gerçekleşebilir.
Etkenler :
Akut bronşit yapan nedenlerin başında solunum yolları virusları yer
almaktadır. Akut bronşit vakalarının ekserisi İnfluenza, Parainfluenza,
Coryza (nezle) virusu, Adenoviruslar ve Respiratory syncytial viruslarla
meydana gelir.
Bakterilerle meydana gelen akut bronşit nispeten daha seyrektir. Akut
bronşite sebep olan bakterilerin başında Hemophilus influenza, Pnömokoklar,
Streptokoklar, ve Stafilokoklar gelmektedir.
Nadiren Candida ve Aspergillosa türü mantarlar da akut bronşite neden
olabilirler.
Şikayetler :
Genellikle hastalık burun ve boğaz enfeksiyonu şeklinde başlar. Bazen de
üst solunum yollarına ait herhangi bir şikayet olmaksızın akut bronşit
tablosu kendini gösterebilir.
Hastalığın başlangıcında sık tekrarlayan ve kuru bir öksürük vardır. Birkaç
gün sonra öksürükle beraber balgam çıkarma şikayeti de olaya dahil olur.
Önceleri normal vasıflarda olan balgam, bir süre sonra iltihaplı bir
özellik kazanır.
Bazı vakalarda yüksek ateş, halsizlik, kırgınlık şikayetleri de
görülebilir. Bir kısım hastada büyük hava yollarının tahrişine bağlı olarak
gelişen göğüs ağrısı da bulunabilir.
Fizik Bulgular :
Fizik muayene bulguları normal olabilir. Solunum yollarının ödem ve koyu
balgam ile tıkanmış olduğu durumlarda ronküs denilen anormal sesler
duyulabilir. Bronşlarda yumuşak balgam varsa ral adı verilen anormal
solunum sesleri duyulabilir. Raller genellikle her iki akciğer sahasında
yaygın olarak duyulursa da bazı sahalarda daha az, bazı sahalarda daha
belirgin olabilir.
Tanı :
Akut bronşitte solunum yollarının tutulması ve akciğer dokusunun normal
olması nedeniyle akciğer grafisi normal olarak bulunabilir. Bazı vakalarda
akciğer dokusu da iltihaptan etkilenebilir ve akciğer grafisinde solunum
yolları ve damarsal yapılarda belirginleşmeler izlenebilir.
Bakterilerin neden olduğu akut bronşitte kanda beyaz küre hücrelerinin
sayısında ve kan çökme hızında artış görülebilir. Balgam tetkiklerinde
etken bakteri ya da mantar üretilebilir, virusların tespit edilmesi zordur.
Akut bronşit tanısı hastanın şikayetleri, muayene bulguları ve laboratuar
tetkikleri bir arada değerlendirilerek konulur.
Tedavi :
Hastanın odası sıcak ve nemli olmalıdır. Ateşsiz ve hafif seyirli akut
bronşitlerde antibiyotik tedavisi gerekli değildir. Küçük çocukların,
yaşlıların, kalp hastalarının, amfizem ve kronik bronşitli hastaların akut
bronşitlerinde antibiyotik kullanılmalıdır. Yüksek ateşle seyreden
olgularda mutlaka antibiyotik verilmelidir.
Ateş ve ağrısı olan hastalarda tedaviye ağrı kesici-ateş düşürücü ilaçlar
eklenmelidir. Balgam çıkaramayan hastalarda sürekli ve rahatsız edici kuru
öksürük varsa öksürük kesici ilaçlar da başlanabilir. Hastanın balgam
atması halinde balgam söktürücü ilaçlar kullanılmalıdır |