|
Gece Körlüğü
Halk arasında Tavuk Karası
diye anılan hastalıkA vitamini eksikliğinin sebep olduğu bir göz
hastalığıdır. A vitamini balık, süt ve süt ürünleri, yumurta ve yeşil
sebzelerde bol miktarda bulunur.
Bu yiyeceklerin çok az alınması ve hele hiç yenmemesi durumunda gözün
retina tabakası için çok gerekli olan "rodopsin" maddesi üretilemez. Bir
adı da "görme moru" olan bu madde zamanla ışığın etkisiyle tamamen solar ve
gece körlüğü dediğimiz hastalık ortaya çıkar. Gözün loş ışığa hemen uyum
sağlayamaması anlamına gelen gece körlüğü, özellikle gece sürücüleri için
sorun yaratır. Ender görülen bu rahatsızlık, genellikle kötü beslenmeden
kaynaklandığından, kolaylıkla tedavi edilebilir. Gece körlüğü kavramı, bu
hastalıkta geceleyin görme bütünüyle yitirilmediği için biraz yanıltıcıdır.
Gece körlüğünde, ışık azaldığında, sağlıklı insanlara göre görüş de azalır.
Nedenleri
Gece körlüğünün en sık rastlanan nedeni A vitamini yetersizliğidir. A
vitamini, gözün parlak ışıktan loş ışığa geçişe uyum sağlaması için
gereklidir. Gözün ağtabakasında (gözün gerisindeki, ışığa duyarlı alan)
koni ve çomak biçimli, iki tür alıcı hücre vardır: Koni biçimli hücreler
ağtabaka merkezinde yoğunlaşmıştır ve yalnızca parlak ışıkla uyarılırlar.
İşlevleri rengin ve ayrıntıların algılanmasıdır. Çomak biçimli hücreler
ise, bu alanın çevresinde bulunurlar ve gün ışığnıda neredeyse hiç işlev
göremezler. Çok düşük şiddette ışık düzeylerine yanıt verirler ve ışık
zayıfken bile nesnelerin görülmesini sağlarlar. Çomak biçimli hücreler,
gece görmeyi sağlamak için harekete geçirilmesi gereken, ışığa duyarlı "rodopsin"
adlı pigmenti içerirler. Rodopsinin loş ışıkta görme için etkileşmesi
gerekir. Bu işlemse A vitamini gerektirir. Bu nedenle A vitamini
olmadığında loş ışığa uyumda azalma olur.
Belirtiler
Çoğu kişide çomak hücrelerle görmeye geçiş yarım saati bulan süreler alır.
Gece körlüğü olanlar hem normalden daha az uzaklığı ve daha az ayrıntıyı
görürler hem de gece görüşüne uyum sağlamaları daha uzun zaman alır. Bu
durum, özellikle gece araç kullananlarda önem kazanır. Gece körlüğü olan
kişi, yaklaşan bir arabanın farlarını normal biri gibi seçer ama araba
geçtiğinde karanlığa uyum göstermesi daha uzun sürer ve bir süre için
yalnızca önündeki kısa bir uzaklığı seçebilir.
Tedavi
Gece körlüğü genellikle doktor kontrolünde A ve D vitamini haplarıyla
tedavi edilir.
|