|
Siyatik
Üst bacağın
arka kısmı, arka bacağın dış tarafı ve siyatik siniri boyunca
yayılan ağrıya siyatik denir. Ağrı, bazen birdenbire gelir. Bazen de
yavaş yavaş ilerler. Otururken, kalkarken, uzanırken hareketler zorlukla
yapılır. Belkemiğinin aşağı bölgesi, hassastır. Ağrılar yürürken,
öksürürken ve gerinirken daha da artar. Halk arasında sinir romatizması da
denir. Nedeni, omurlar arasında kıkırdak disklerin yerinden oynaması, yani
disk kayması, omurganın alt bölümünün iltihaplanmış veya zedelenmiş olması,
dizkapağı iltihabı veya sinir iltihabıdır. Tedavinin ilk şartı yatak
istirahatidir. Ayrıca yatak altına kalın bir tahta koymalı,
Belirtileri:
Gerçek siyatiğin en sık belirtisi, arka kalça, alt bacak ve ayağa yayılan
ağrıdır. Bel ağrısının eşlik ettiği durumlarda daha da kötüleşir. Sıklıkla
ağrıya sebep olabilecek bir yanlış hareket veya travma öyküsü yoktur.
Ayakta kalma, oturma, ağır kaldırma ağrıyı şiddetlendirebilir.Yan
pozisyonda kıvrılarak yatmak sıklıkla ağrıyı azaltır. Nadiren uyuşmalar,kas
güçsüzlüğü, barsak ve mesane fonksiyon bozuklukları siyatiğe eşlik
edebilirse de bu semptomlar nadiren görülür.
Teşhis ve Tedavi:
Öykü ve
fizik muayene siyatik teşhisinin önemli bir parçasıdır. Hastaların
çoğunluğunda tıbbi yardım gereklidir ve bu tedavinin en önemli bölümünü de
yatak istirahati, hareketleri sınırlandırmak,enflamasyonu önleyen ilaçlar
ve fizik tedavi oluşturur.Fizik tedavi ve doktor tarafından önerilecek
germe ve güçlendirme egzersizleri hastanın işine dönebilmesinde çok
faydalıdır. Fizyoterapistler size duruş şekliniz, vücut mekaniğiniz ve
uygulayacağınız egzersiz proğramı hakkında bilgi vereceklerdir. Isı,
ultrason, transcutaneous electrical nerve stimulation (TENS), elektriksel
uyarım, hidroterapi ve masaj tedavide en sık kullanılan fizik tedavi
modaliteleridir.
Dördüncü ve beşinci bel omurları arasından çıkan, buradan topuklara kadar
uzanan "siyatik" adı verilen sinirde görülen ağrılı bir hastalıktır.
Siyatik ağrısı kendisini iki şekilde belli eder: Ya devamlı hafif bir
ağrıdır ya da arada bir gelen şiddetli ağrıdır. Ağrılar, siyatik siniri
boyunca, kalçadan topuğa kadar uzanır.
Siyatik ağrısı, bazen "bel fıtığı" ile karıştırılmaktadır. Ağrının siyatik
sinirinden kaynaklandığını anlamak için hasta sırt üstü yatırılır. Bacak
gergin bir halde iken yavaş yavaş yukarı kaldırılır. Bu sırada uyluğun arka
yüzünde bacağa hatta ayağa kadar uzanan kasıntılı bir ağrı duyuluyor ise
siyatik şüphesi kesinleşir. Bacak ne kadar yukarı kaldırılırsa, ağrı o
derece şiddetli olur.
Nedenleri Sebepleri:
Siyatiğin çok çeşitli sebepleri vardır. Başlıcalarını şöyle
sıralayabiliriz:
Omurga kireçlenmesi
Omurga tümörleri
Bel fıtıkları
Omurga enfeksiyonları
Doğumdan gelen bazı rahatsızlıklar
Omurganın alt kısımlarında meydana gelen kırık, çıkık ve zedelenmeler
Leğen kemiklerinde veya bu bölgeye yakın organlarda hasarlanmalar
Gut, şeker hastalığı, bazı sinir tahriş edici ilaçların siyatik siniri
çevresine enjekte edilmesi
Bazı iç organ tümörleri
Ne
Yapmalı?
Uygulanacak tedavi şekli, siyatik sinirini etkileyen asıl faktörün
ortaya çıkarılmasından sonra tesbit edilir.
Tedavinin ilk dönemlerinde ağrı kesici ilaçlar ve yatak istirahati verilir.
Daha sonra sıcak banyolar, kaplıca kürleri, masaj ve fizik tedavi usulleri
tatbik edilir.
Siyatik (ischiadic) sinirin irritasyonu (uyarılması - harabiyeti) sonucu
meydana gelen ağrılı duruma verilen isimdir. Siyatik sinir vücudun en uzun
siniridir. Omuriliğin bel kısmından çıkar, bacaklara kadar uzanır. Siyatik
ifadesi, bu sinir irrite edildiğinde, sinir boyunca meydana gelebilen
ağrıları tanımlamak için kullanılır. Bu uyarılma genelde siyatik sinirin
çıkış yerindeki disklerde meydana gelen kaymalar veya sinirin yolu boyunca
oluşan eklem iltihapları nedeniyle oluşur.
Bulgular
Siyatik rahatsızlığında, belden başlayan ve arka kısımda aşağılara inerek
bacaklara kadar (nadiren ayaklara da) vuran ağrılar meydana gelir. Ağrı
genelde acı, yanma veya soğukluk hissine neden olur. Başlangıçtan sonra
rahatsızlık derece derce ilerler, geceleri ağırlaşır, ve hareket etmekle
tekrarlayabilir. Siyatik rahatsızlığında; etkilenen bacakta karıncalanma,
hissizlik ve kas güçsüzlüğü görülebilir.
Tanı
Tanı genelde fizik muayene ile konur. Doktorunuz aynı zamanda sizden
röntgen, tomografi ve MR da isteyebilir.
Hastalığın Seyri
Siyatik genelde iyi bir istirahat ve belirli hareketlerin yapılmaması
sonucu iyileşir. Çoğu hasta 6 hafta içerisinde kendilerini daha iyi
hissederler.
Korunma
Bir kez siyatik tanısı konduktan sonra, yapılacak belirli
egzersizler, germe hareketleri ve diğer fizik tedavi programları sayesinde
ağrıların tekrar ortaya çıkmasını engelleyebilirsiniz. Bunlardan bazıları
aşağıda verilmiştir:
Duruş pozisyonunun düzeltilmesi:
Ayakta dik olarak durun, kulaklarınız ile omuzlarınız aynı çizgi
üzerinde olsun (yani tam olarak ileriye bakın), duvara yaslandığınızda
kürek kemiklerinizin ucu ve kalçanız aynı anda duvara değsin, baldırlarınız
gergin olsun.
Karın kaslarınızı güçlendirin:
Karın kaslarınızın güçlenmesi belinize de destek olacaktır. Günde 10-20 kez
mekik yaparak bunu sağlayabilirsiniz, ancak bu hareketi yaparken belinizi
yere tam olarak değdirin veya belinizin altına destek koyun.
Yürüyerek ve yüzerek bel kaslarınızı güçlendirebilirsiniz.
Yük kaldırırken dikkatli olun. Bir şeyi kaldırırken mutlaka çökerek
kaldırın, kesinlikle eğilerek kaldırmayın. Bu şekilde sadece belinize değil
kollarınıza ve kalçalarınıza da yük dengeli olarak dağılır.
Uzun süre oturmayın ve uzun süre ayakta durmayın. Eğer uzun süre oturmak
zorunda iseniz, düzenli aralıklarla ayağa kalkın ve en azından birkaç adım
yürüyün. Devamlı ayakta durmanız gerekiyorsa ara sıra tek ayak üzerinde
durarak ayaklarınızı ve belinizi dinlendirin.
Uygun bir pozisyonda uyuyun. Bunun için yan yatın, yan yatamıyorsanız
belinizin altına yastık koyarak yatın.
Bir sandalyeye oturup, yere doğru eğilin, ağrı hissettiğiniz anda 30 saniye
kadar bekleyin. Bu şekilde geme egzersizi yapmış olursunuz. Daha sonra
rahat edeceğiniz bir konuma geçin, bu germe hareketini 6 kez tekrarlayın.
Kesinlikle yüksek topuklu ayakkabı giymeyin; 3 - 4 cm den daha yüksek
topuklu ayakkabılar vücut ağırlığınızın öne kaymasına neden olarak bel ve
sırt kaslarınıza fazladan yük bindirir.
Tedavi
Siyatik genelde iyi bir istirahat ve belirli hareketlerden sakınarak tedavi
edilebilir. Doktorunuz sıcak ve soğuk uygulaması önerebilir. Bunların yanı
sıra ağrı kesici ilaçlar (asetaminofen, aspirin, naproksen, ibuprofen gibi)
almanızı da tavsiye edebilir.
Ağrılarınız birkaç günden fazla sürerse veya günlük hayatınızda yapmanız
gereken işler bu ağrılardan dolayı aksamaya başlamışsa doktorunuza
başvurun. Bacaklarınızda, kasıklarınızda veya makat bölgenizde aniden
meydana gelen bir hissizlik durumunda veya idrar ve dışkı tutamama
durumunda DERHAL doktorunuza müracaat edin. Bu bulgular yukarıda anlatılan
yöntemlerle tedavi edilemeyecek bir surumda olduğunuzun habercisi olabilir.
Hastaların az bir kısmında ameliyat gerekebilir. |
Sohbet
