|
P
Pamuk (gossypium) :
Ebegümecigiller familyasından, lif ve yağ elde etmek maksadıyla ekilen otsu
veya odunsu bir bitkidir. Gövdesi dik, dallanmış ve çok tüylüdür. Yaprakları
uzun saplıdır. Meyvesi 3-5 gözlü bir kapsüldür. Her gözün içinde siyahımsı
renkli, oval ve üzeri, uzun, sık ve beyaz tüylerle örtülü 5-10 tane tohum
vardır. Birçok türü vardır. Yurdumuzda koza veya yerli türü yetiştirilir.
Yerli pamuk 75-80 santimetre boyunda, yan dalları, kısa, gövde ve yaprak
sapları siyah benekli bir türdür. Haziran-Temmuz aylarında sarı çiçekler
açar. Çiçekleri çabuk solar ve ceviz iriliğinde koza yapar. Kozalar
olgunlaştıktan sonra hasat yapılır. Tohumlarının çevresinde meydana gelen
ince, yumuşak teller işlenerek hidrofil pamuk yapılır. Çiğit denilen pamuk
tohumlarından pamukyağı elde edilir. Hekimlikte kök kabukları ve yaprakları
kullanılır.
Faydası : Kabızlığı giderir.
Ateşi düşürür. Aybaşı yokluğunu giderir. Adet kanı söktürür.
Pancar (beta vulgaris)
: Ispanakgiller familyasından; ince köklü, bir veya iki yıllık otsu bir
bitkidir. Yem pancarı, sebzelik pancar ve şeker pancarı gibi çeşitleri
vardır.Kırmızı pancarın kökleri toparlak bir yumru şeklindedir. Sebze olarak
kullanılır. Şeker pancarının kökleri toparlak bir yumru şeklindedir.
İçeriğinde sakaroz vardır.
Faydası : Kırmızı pancar,
Karaciğer'in muntazam çalışmasını sağlar. İdrar söktürür. Kansızlığı
giderir. Şeker hastalığı ve vereme karşı korur. Mide ve bağırsakları
kuvvetlendirir. Sinirleri yatıştırır. Vücudu kuvvetlendirir.
Papatya (matricaria
chamomilla) : Bileşikgiller familyasıından; Nisan-Eylül aylarında çiçek
açan, 25 cm kadar boyunda, bir yıllık otsu bir bitkidir. Yaprakları ince
parçalı olup, sapsızdır. Çiçeğinin orta kısmı sarıdır. Kenarlarında 12-20
tane dil biçiminde beyaz renkli çiçek vardır. Çiçeklerin içeriğinde acı
madde, tanen ve glikozitler vardır. Meyvesi sarımtırak esmer renkli bir
uçucu yağ taşır. Yaz aylarında toplanıp, kurutulur.
Faydası : Ateşi düşürür.
Ağrıları keser. Spazm çözer. Terletir. Sinirleri yatıştırır. Bağırsak
gazlarını giderir. Vücuda rahatlık verir. Boğaz bademcik ve diş etlerinin
iltihaplarını giderir. Bel ve baş ağrılarını geçirir. Saçları sarartmak için
de kullanılır. Papatyayağı spazm giderir. Ağrıları dindirir. Mikropları
öldürür. Sinirleri yatıştırır.
Patates (solanum tuberosum)
: Patlıcangiller familyasından; yer altındaki yer altındaki yumruları yenen
otsu bir bitkidir. Yeşil kısımlarında, renksiz filizlerinde ve yeşilimsi
yumrularında Solanin denilen bir madde vardır. İçeriğinde bol miktarda
nişasta, B ve C vitaminleri bulunur.
Faydası : Şeker hastalarına
faydalıdır. Susuzluğu giderir. Mide ve Onikiparmak ülserinde yararlıdır.
Karaciğer şişliğini giderir. Safra akışını kolaylaştırır. Bağırsak
solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Damar sertliğine faydalıdır.
Sert bir şey yutulduğunda yabancı maddenin zarar vermeden çıkmasını sağlar.
El ve ayak çatlaklarında faydalıdır. Skorbüt hastalığını önler. Kandaki
şeker seviyesini düşürür. Kanı temizler. Kansere karşı korur.
Patlıcan (badincan) :
Patlıcangiller familyasından; kalın saplı, uzunca yapraklı, iri mor meyveli,
bir yıllık otsu bir bitkidir. Birçok çeşidi vardır. İçeriğinde A vitamini,
fosfor ve bazı esanslar vardır.
Faydası : Kansızlığı giderir.
Karaciğer ve Pankreasın muntazam çalışmasını sağlar. İdrar söktürür. Kilo
vermeye yardımcı olur. Böbrek yanması ve ağrısını keser. Sinirleri
yatıştırır. Kalp çarpıntısını giderir.
Cilt hastalıkları, şeker, mide bağırsak ve karaciğer hastalıkları aşırı
derecede olanlar patlıcan yememelidir.
Pazı (yabani ıspanak)
: Ispanakgiller familyasından; kırlarda kendiliğinden yetişen veya
bahçelerde yetiştirilen otsu bir bitkidir. Yaprakları iri ve çok, kökleri
dallı ve az etlidir. Yapraklarında bol miktarda A ve C vitamini vardır.
Faydası : İdrar söktürür.
İdrayollarında hissedilen yanmayı giderir. Haşlanmış yaprakların suyu
kabızlığı giderir. Yaprakları yanık, apse, şişlikler ve basur memelerinden
doğan şikayetleri giderir.
Pelin (pelinotu) :
Bileşikgiller familyasından; boş arazilerde kendiliğinden yetişen, çok acı
ve keskin kokulu otsu bir bitkidir. Saksılarda da yetiştirilir. Birçok türü
vardır.
Faydası : Bağırsak
solucanlarını düşürür. Adet söktürür. İştah açar. Mideyi kuvvetlendirir.
Ateşi düşürür. Fazla miktarda alındığı takdirde zehirler.
Peygamberçiçeği (mavi
kantoron) : Bileşikgiller familyasından; özellikle ılık bölgelerdeki
tahıl tarlalarında yetişen bir bitkidir. Çiçekleri mavi veya menekşe
rengindedir.
Faydası : İştah açar. İdrar
söktürür. Nikris hastalığında faydalıdır. Böbreklerdeki kumun dökülmesine
yardımcı olur. Bazı göz hastalıklarında kullanılır. Ağrıları keser. Vücutta
biriken zehirli maddelerin atılmasını sağlar. Fazla miktarda kullanıldığı
zaman kalbe zarar verir.
Pırasa (allium porrum)
: Zambakgiller familyasından; sebzelik bir bitkidir. Soğanı uzun ve
göbeklidir. Yazın ürün almak için ilk baharda veya güz aylarında; kış
mevsiminde ürün almak için ise yaz aylarında ekilir. Yurdumuzda kamış
pırasası ve kara pırasa denilen çeşidi çok yetiştirilir.
Faydası : İdrar söktürür.
Şurubu göğsü yumuşatır, öksürüğü keser. İştahsızlığı giderir. Mide
rahatsızlıklarına iyi gelir. Romatizma, mafsal ağrıları, damar sertliği,
böbrek hastalıkları, üremi ve idrar tutukluğunda faydalıdır. Böbreklerdeki
kum ve taşların düşürülmesine yardımcı olur. Suyu yüzdeki sivilce ve
lekelere faydalıdır. Sinirleri kuvvetlendirir. Kabızlığı giderir. Basur
memeleri için faydalıdır. Arı sokmasında da kullanılır.
Pirinç (oryza sativa)
: Buğdaygiller familyasından; sıcak bölgelerde yetiştirilen bir bitkidir.
Her başakçığında bir çiçek vardır. Tanesi burada meydana gelir. İçeriğinde
bol miktarda nişasta ve vitaminler vardır. Pirinç kabuğundan tabii phytine
elde edilir. Bu madde, gelişmeye yardımcı olur. Zihin açıklığı sağlar.
Faydası : Vücuda gerekli olan
kaloriyi sağlar. Yüksek tansiyonu ve fazla üre miktarını düşürür. İshali
keser. Kaynatılması ile elde edilen su ishal kesici olarak kullanılır. Unu,
yaraları kurutmak maksadıyla kullanılır.
Portakal (citrus aurantium
var) : Turunçgiller familyasından bir ağaçtır. Boyu 2-10 m arasında
değişir. Yaprakları sert dayanıklı ve düz kenarlıdır. Meyvesi C vitamini
bakımından zengindir. Kabuğunun altında sarımtırak, bazılarında ise kırmızı
renkte sulu ve dilimli bir öz bulunur. Kabuklarından portakal esansı elde
edilir. Eczacılıkta ve gıda sanayiinde kullanılır. Çiçeklerinden de portakal
çiçeği esansı yapılır.
Faydası : Çiçeklerinin
kaynatılmasıyla elde edilen su, spazm giderir. Kabuklarından yapılan şurup
ise, mide hastalıklarında kullanılır. Damar sertleşmesini ve felci önler.
Soğuk algınlığı, grip ve nezlede faydalıdır. Yorgunluğu ve sinir bozukluğunu
giderir. Cildin güzel olmasını sağlar. Kansızlığı giderir. Hazmı
kolaylaştırır. Karaciğeri çalıştırır ve safra ifrazatını artırır. Ateşi
düşürür. Nekahat devresini kısaltır. Vücuda enerji verir. Şeker hastalarına
faydalıdır. Susuzluğu giderir. Zayıflatıcıdır. Mide hastalıklarından şikayet
edenler portakal yememelidir. |